Hoogezand/Amersfoort, 14 januari 2010
door TOBIAS DEN HARTOG
Veilig Verkeer Nederland (VVN) stelt de reclamebillboards en kunstobjecten vlakbij snelwegen en provinciale wegen aan de kaak. Een onderzoek moet licht werpen op de vraag of weggebruikers er door afgeleid worden.
Op weg naar Schiphol zwemt een haai de weggebruiker tegemoet vanaf een reclamebord. Langs de Groningse A7 eist een enorm kunstwerk dat een aardgasmolecuul voorstelt onverbiddelijk de aandacht van de automobilist op. En wat te denken van de gorilla langs de A58 die bestuurders indringend aankeek in een poging ze naar de Beekse Bergen te krijgen?
Volgens VVN leiden de billboards en kunstwerken automobilisten af, en daardoor kunnen onveilige situaties ontstaan. Een groot onderzoek met de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) naar de effecten van de reclame langs wegen moet hier duidelijkheid over verschaffen.
Verkeerspsycholoog Karel Brookhuis van de Rijkuniversiteit Groningen juicht dit toe. ,,Voorwerpen langs wegen kunnen zeker gevaarlijke effecten hebben. Daar is nog nauwelijks sluitend onderzoek naar, maar enkele seconden afleiding kunnen met ons drukke weggebruik grote gevolgen hebben.''
Brookhuis ziet ook de laatste tijd de verleiding voor weggebruikers toenemen. ,,Reclamemakers spelen het spel natuurlijk handig. De aandacht wordt vastgehouden met leuke, cryptische boodschappen of het vermelden van internetadressen. Uit klein onderzoek blijkt dat twee seconden afgeleid zijn nog wel kan, maar langer levert al snel gevaar op. Vier seconden afleiding kan al een groter probleem opleveren, zeker gezien het feit dat de wegen druk zijn, zo'n twintig uur per dag.''
Zowel bij VVN als onderzoeksinstituut SWOV meldden zich verontruste weggebruikers over de negatieve invloed van borden en kunstwerken. De plaatsing van het kunstwerk in de berm bij de A7 bij het Groningse Hoogezand zou bovendien al tot ongevallen hebben geleid.
In 2005 maakte Rijkswaterstaat en TNO nog tevergeefs bezwaar tegen de plaatsing van billboards bij een bioscoop in Ede langs de A12, die automobilisten erg zouden afleiden. Buitenlandse onderzoekers zouden na onderzoek al voorzichtiger hebben beweerd dat er een verband is tussen reclames en ongelukken op de weg. Het plaatsen van objecten pal naast een snelweg is niet toegestaan, maar iets verder gelegen borden kunnen door provincies en gemeenten worden wel toegelaten. Hiervoor worden vergunningen afgegeven.
VVN vindt dat er terughoudender moet worden omgegaan met de reclame-uitingen langs wegen. ,,Je kunt op je vingers natellen dat het voor gevaar zorgt. Afleidingen in de auto hebben ook die effecten. Zelfs handsfree bellen heeft bijvoorbeeld al dezelfde effecten op een bestuurder als het drinken van drie glazen wijn. Daar komt bij dat we er alles aan doen om veilig om te gaan in de auto met sms'en en beeldschermen, maar dan kun je de omgeving rond de wegen niet vergeten,'' zegt Plemp.
Het grote onderzoek zal zeker een jaar duren. VVN verwacht daarna gesprekken te voeren met het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, maar vooral ook met provincies en gemeenten. ,,Die hebben namelijk eigen regels over wat wel in de nabijheid van snelwegen en provinciale wegen wordt toegelaten. Wij zouden willen pleiten voor gezamenlijk terughoudender beleid,'' zegt Plemp.
Exploitant van buitenreclame MegaMedium juicht het onderzoek toe. ,,Dat kan zeker geen kwaad,'' zegt directeur David Kröger. ,,Het is niet slecht om effecten te meten, maar ik denk dat de branche er al goed mee omgaat. Wij zouden graag zien dat dan meteen ook onderzocht wordt wat het effect is van teksten op vrachtwagens of stickers op auto's. Reclames langs de weg zorgen niet voor een schrikeffect bij bestuurders en mensen kunnen altijd kiezen of ze er naar kijken of niet.''
Gerelateerde informatie: www.megamedium.com
Blackorange